Leren en ontwikkelen

Mensen houden van leren, toch ?

Als de omstandigheden goed zijn en mensen uit mogen gaan van hun eigen kracht geeft leren bergen energie. Je wordt er vrolijk van, krijgt meer zelfvertrouwen en je wordt competenter. Mensen hebben een fenomenaal leervermogen en kunnen tegelijkertijd enorm hardleers zijn. Met name als leren of verandering wordt opgedrongen of als wat je moet leren niet bij je past.

Leren is een proces, met als belangrijkste uitkomsten meer kennis, een verandering van gedrag of een andere houding. Te veel aanpassen is geen leren. Dat leidt tot disbalans en mogelijk burnout. Ontwikkeling is het proces waarbij eigen kracht en talent weer op de voorgrond mogen staan. Van daaruit werken en leren geeft energie en plezier.

In ‘t kort

Leren is het ontstaan of tot stand brengen van relatief duurzame veranderingen in kennis, houdingen vaardigheden en/of het vermogen om te leren. Dit gebeurt door middel van het selecteren, verwerken, integreren, betekenis geven en gebruiken van informatie. Leren kan individueel plaatsvinden of op groeps- of organisatieniveau.

In perspectief

Met de invoering van de Leerplichtwet in 1901 werden veel meer mensen dan voorheen geacht kennis te verwerven. De hoeveelheid beschikbare kennis is daarbij ook nog eens sterk toegenomen. Wij leven nu eenmaal in een kenniseconomie en mensen worden geacht een groot deel van hun leven te leren:

  1. Voordat ze in het arbeidsproces gaan deelnemen
  2. Als ze in het arbeidsproces deelnemen en ander werk willen doen.
  3. Omdat productieprocessen in organisaties veranderen. Reorganisaties zijn een normaal verschijnsel geworden. De werkende mens moet zich daarom wel blijven aanpassen.

De aansluiting van wat je geleerd hebt of aan het leren bent met de realiteit van organisaties is echter soms ver te zoeken. Alsof je na bijna je hele leven geleerd te hebben er achter komt dat je nog niets weet. Of je het gevoel krijgt dat je nog niks weet. Zeker als fouten maken of vragen stellen niet mag. Van jezelf niet of van je omgeving niet.

Als je  vindt dat alles perfect moet en er geen fouten mogelijk zijn dan is bijvoorbeeld Agile werken lastig. Maar ook een nieuwe rol als leidinggevende is er niet bij gebaat. Eigen opvattingen en ervaringen staan het leren van iets nieuws soms behoorlijk in de weg.

Eigen identiteit komt bij zoveel  aanpassing en leren soms te veel onder druk. Zeker bij de jongere generaties bij wie identiteitsvorming in volle gang is. Dan leidt te veel meebewegen en aanpassen tot disbalans, matig functioneren of burn out.

Leren en ontwikkelen gaat over een gezonde balans tussen aan de ene kant eigenheid ofwel authenticiteit en aan de andere kant je aanpassen aan iets nieuws en het onbekende. Soms moet het ene versterkt worden, soms het andere.

Ontwikkelingen in de maatschappij en binnen organisaties gaan sneller dan ooit en de hoeveelheid informatie op hetinternet verdubbelt elke twee jaar. De hoeveelheid informatie die we als mens te verwerken krijgen, groeit ook nog steeds. Het gaat daarmee steeds minder om de kennis, wel om ervaring en wijsheid hoe dat te gebruiken.

Transformationeel of triple loop leren

Triple loop leren
copy and paste when you like

Triple loop leren – ofwel transformationeel leren – beschrijft drie niveaus van leren. Afhankelijk van de vraag, de persoon en de situatie is er een single loop, double loop of triple loop nodig. Deze niveaus worden ‘loops’ genoemd, omdat ze met elkaar in verbinding staan en het onderliggende niveau het bovenliggende niveau beïnvloedt. 

Het eerste niveau is het zichtbare gedragsniveau. Wat doet iemand ? Dat gedrag levert een effect, of een resultaat op. Dat effect kan positief of negatief zijn.Tevreden of ontevreden. Door feedback op het gedrag of resultaat wordt iemand zich bewust en kan gedrag worden aangepast om een ander resultaat te krijgen. Dat heet single-loop learning. 

Het tweede niveau gaat over de patronen in denken, voelen en doen. Ook als iemand niet tevreden is met de effecten van zijn of haar gedrag, blijkt dat altijd niet zo maar te veranderen. Bewustwording van deze patronen en het onderzoeken van de samenhang tussen gedachtes, gevoelens en gedrag kan uiteindelijk helpen dit gedrag te veranderen. 

Het derde niveau beschrijft het zijns-niveau. Hier komen we op de laag van de persoonlijkheid. Denk daarbij aan persoonlijke waarden, het eigen levensverhaal en het nest waar je uit komt. De wijsheid en ervaring die je zelf hebt serieus nemen versterkt je identiteit. Door onder meer reflectie, vertragen, tijd doorbrengen in de natuur en dialoog, ontstaat ruimte voor het maken van duidelijker keuzes in het leven. Deze keuzes beïnvloeden je patronen en het gedrag. Persoonlijk leiderschap is steeds weer bewust kiezen vanuit je eigen kracht.

Start close in

Start close in,
don’t take the second step
or the third,
start with the first
thing
close in,
the step
you don’t want to take.

Start with
the ground
you know,
the pale ground
beneath your feet,
your own
way of starting
the conversation.

Start with your own
question,
give up on other
people’s questions,
don’t let them
smother something
simple.

To find
another’s voice,
follow
your own voice,
wait until
that voice
becomes a
private ear
listening
to another.

Start right now
take a small step
you can call your own
don’t follow
someone else’s
heroics, be humble
and focused,
start close in,
don’t mistake
that other
for your own.

Start close in,
don’t take
the second step
or the third,
start with the first
thing
close in,
the step
you don’t want to take.

~David Whyte, River Flow: New and Selected Poems